BÁC ÁI
Khi bạn xong việc mình thì hãy làm việc của anh em, hãy giúp họ cách tế nhị và tự nhiên, vì tình yêu dành cho Chúa Kitô, để không một ai, kể cả người anh em ấy, nhận ra rằng bạn đã làm nhiều hơn bổn phận của mình.
Đó là tính tế nhị của một người con Chúa!
Bạn bị xúc phạm vì những việc thiếu bác ái người khác gây ra cho mình. Chúa còn bị xúc phạm biết mấy vì những việc thiếu bác ái, thiếu Yêu Thương bạn gây ra cho Người!
Đừng cho phép mình nghĩ xấu về người khác dù cho lời nói hay hành vi của người ấy cho bạn đủ lý do để làm điều đó.
Đừng phê bình tiêu cực; nếu bạn không có gì để khen thì im lặng vậy.
Đừng bao giờ nói xấu người anh em, ngay cả khi bạn có thừa lý do để làm vậy. – Trước hết hãy đến Nhà Tạm, rồi đi gặp Linh mục, cha của bạn, chia sẻ với ngài điều làm bạn lo âu.
Và đừng nói với ai nữa.
Nói xấu là vũng bùn làm hoen ố và sa lầy việc tông đồ. – Nó chống lại bác ái, làm hao mòn sức lực, phá rối bình an và hủy hoại sự hiệp nhất với Chúa.
Nếu bạn cũng yếu đuối, sao bạn lại kinh ngạc vì những yếu đuối của tha nhân?
Khi đã thấy tại sao biết bao cuộc đời tiêu tan (vì nói, nói và nói, cùng với tất cả hậu quả của nó) thì ta nhận ra im lặng cần thiết và đáng mến hơn. – Chúa ơi, con hiểu rất rõ tại sao Chúa sẽ hỏi lý do những lời nói vô công rồi nghề của chúng con.
Nói dễ, làm khó. – Bạn..., với chiếc lưỡi sắc nhọn hơn lưỡi gươm, có khi nào bạn thử, dù chỉ một lần, làm cho “tốt” điều mà, theo nhận xét rất “kẻ cả” của bạn, người khác làm không tốt bằng bạn không?
Điều đó phải gọi là: nói hành, nói xấu, ba hoa, mánh khóe, nhiều chuyện, đồn đại, giăng bẫy..., hay vu khống? Đê tiện?
Lời phê bình của người không có nhiệm vụ phê bình dễ trở thành “chuyện ngồi lê đôi mách”.
Sự bất công của “người công chính” làm buồn lòng Chúa biết mấy! Làm hại bao linh hồn! Và chẳng thánh hóa được ai!
Ta hãy cẩn trọng khi phê phán. – Mỗi người nhìn sự việc theo quan điểm riêng..., với hiểu biết thường rất giới hạn, và với cặp mắt nhiều khi bị bóng tối của đam mê làm cho mù quáng.
Hơn nữa, một số người có cái nhìn rất chủ quan và lệch lạc, giống như các họa sĩ hiện đại phác thảo vài nét tùy tiện rồi quả quyết đó là chân dung ta...
Sự phê phán của người đời rất ít giá trị! – Bạn đừng phê phán khi chưa sàng lọc xét đoán ấy qua cầu nguyện.
Nếu được, hãy luôn cố gắng tha thứ ngay cho người xúc phạm bạn, cho dù sự xúc phạm hay tổn thương người đó gây ra cho bạn to lớn đến đâu đi nữa, vì Chúa đã tha thứ cho bạn nhiều hơn nhiều.
Bạn nói xấu tha nhân ư? – Thế là bạn đã đánh mất ý ngay lành, và nếu bạn không học cách kiểm soát miệng lưỡi, mỗi lời nói sẽ là một bước chân đưa bạn ra khỏi công việc tông đồ bạn đang dấn thân.
Đừng phê phán nếu chưa nghe hai bên giãi bày. – Nhiều người Kitô hữu tự cho là đạo đức cũng rất dễ quên quy luật khôn ngoan sơ đẳng này.
Bạn có biết cái hại bạn có thể gây nên khi bịt mắt ném đá người khác không?
Hay bạn có biết tổn thương bạn có thể gây nên, nhiều lúc rất nghiêm trọng, khi bạn đưa ra những lời bình luận thiếu bác ái mà bạn cho là vặt vãnh, bởi vì mắt bạn bị sự nông cạn hay cơn tức giận làm cho mù quáng không?
Phê bình, phá hoại, nào có khó gì! Một người thợ tệ nhất cũng có thể cắm một nhát búa vào phiến đá cẩm thạch đẹp đẽ, quý giá của ngôi giáo đường.
Chỉ xây dựng mới cần có kỹ năng bậc thầy.
Bạn là ai mà phê phán sự khôn ngoan của cấp trên? – Bạn không thấy cấp trên có nhiều yếu tố để suy xét, nhiều kinh nghiệm hơn, có những cố vấn thanh liêm, khôn ngoan và ít đam mê, có nhiều ân sủng, nhất là một ân sủng đặc biệt, ân sủng của trách vụ, tức là ánh sáng và sự trợ giúp của Chúa sao?
Những đụng chạm với sự ích kỷ của thế gian sẽ giúp bạn trân quý hơn tình bác ái huynh đệ của những người anh em.
Bạn có thứ bác ái tự mãn. – Khi ở xa, bạn chói lòa và thu hút. – Nhưng khi đến gần, bạn thiếu hơi ấm và lạnh nhạt. – Thật đáng tiếc!
Frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma. – Người anh em được giúp đỡ vững mạnh tựa thành được bao bọc.
Hãy suy nghĩ một tí và hãy quyết tâm sống tình huynh đệ như tôi vẫn thường hay khuyên bạn.
Nếu bạn không thực thi tình huynh đệ tốt lành mà tôi hằng giảng giải, tôi xin nhắc bạn nhớ lời nói đầy trìu mến này của Thánh Gioan: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate. – Các con yêu dấu của ta, đừng yêu nhau nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm.
Sức mạnh của bác ái! – Nếu các bạn sống tình huynh đệ tốt lành, thì những yếu đuối của nhau sẽ nâng đỡ các bạn và giúp các bạn vững tâm chu toàn bổn phận, giống như những tấm thẻ giấy đứng vững khi cái này dựa vào cái kia.
Không chỉ là chuyện “cho đi”, bác ái hệ tại ở sự “thông cảm”. – Vì thế, nếu bổn phận của bạn phải phê bình, thì hãy tìm một lời biện hộ cho người anh em, vì bao giờ cũng có những lý do để biện hộ kia mà.
Bạn biết linh hồn của ai đó đang lâm nguy? – Từ xa, bạn có thể giúp người ấy cách hữu hiệu bằng đời sống hiệp thông của bạn. – Hãy làm ngay và đừng lo lắng nữa.
Tôi rất vui vì bạn quan tâm đến anh em: đó là bằng chứng của lòng bác ái dành cho nhau. – Tuy nhiên, hãy coi chừng, đừng để mối quan tâm đó biến thành nỗi lo âu.
Bạn viết: Người đời thường hà tiện trong chuyện tiền bạc. – Người ta nói nhiều, hưởng ứng ồn ào, hứa hẹn và lên kế hoạch. – Thế nhưng đến lúc thi hành thì ít ai đưa tay ra. Hoặc nếu người ta có cho thì thường phải gắn với một trò giải trí gì đó – một buổi khiêu vũ, xổ số, xem phim, trình diễn – hoặc phải được công bố danh tánh hoặc được đăng tên lên báo.
Tình trạng đáng buồn thay, tuy nhiên vẫn có ngoại lệ: bạn cũng có thể là một trong những ngoại lệ đó: những người khi bố thí không để tay trái biết việc tay phải làm.
Sách. – Tôi giống như một người hành khất của Chúa Kitô chìa tay xin sách. Vâng! Sách nuôi dưỡng trí tuệ công giáo, tông truyền và Rôma của nhiều bạn trẻ sinh viên.
Tôi đã chìa tay ra như một người hành khất của Chúa..., và đã nhiều lần bị thất vọng!
Giêsu ơi, tại sao người ta không hiểu được lòng bác ái Kitô giáo sâu sắc của việc cho tặng sách, vốn sinh ích lợi hơn việc cung cấp lương thực?
Bạn hồn nhiên bảo: Ít người thực hành bác ái quá! – Bác ái không có nghĩa là cho manh áo cũ hay bố thí vài đồng...
Rồi bạn kể tôi nghe về kinh nghiệm và sự vỡ mộng của bạn. Tôi chỉ thấy một điều này: Bạn và tôi, chúng ta cứ cho đi, cho chính mình, đừng tiếc gì cả. Như vậy, chúng ta sẽ tránh cho những người đến tiếp xúc với ta kinh nghiệm đau buồn bạn đã gặp.
“Xin chào tất cả các thánh! Tất cả các thánh gửi lời chào anh chị em. Kính gửi các thánh ở Êphêsô. Kính gửi toàn thể các thánh trong Đức Kitô Giêsu ở Philipphê”. – Thật cảm động khi nghe các tín hữu tiên khởi gọi nhau bằng “thánh”!
Hãy học cách đối xử thật tốt với anh chị em.
Văn bản được in từ https://escriva.org/vi/camino/bac-ai/ (21-06-2026)