ĐÀO LUYỆN
Bạn phá lên cười giòn tan khi tôi khuyên bạn đặt những năm tháng tuổi trẻ dưới sự che chở của Thánh Raphaen, và tôi còn đùa: “Để Ngài dẫn dắt bạn như xưa đã dẫn chàng Tôbia đến cuộc hôn nhân thánh thiện với người thiếu nữ tốt lành, xinh đẹp và giàu có!”
Rồi... bạn có vẻ tư lự khi tôi khuyên bạn đặt mình dưới sự bảo trợ của Thánh Gioan, vị tông đồ trẻ tuổi, để phòng hờ trường hợp Chúa chúng ta đòi hỏi bạn nhiều hơn!
Đối với bạn, là người phàn nàn trong thâm tâm rằng mình bị đối xử nghiêm khắc và cảm thấy có sự tương phản giữa cái nghiêm khắc ấy và cách gia đình đối đãi bạn, tôi xin trích cho bạn mấy dòng sau đây của một bác sĩ quân y: “Đối với bệnh nhân, hoặc bạn có cách tiếp cận theo lương tâm nghề nghiệp, lạnh lùng, cân nhắc, nhưng khách quan và có lợi cho bệnh nhân, hoặc bạn có thể có thứ tình cảm sướt mướt như với một người thân.
Tưởng tượng xem ở một trạm cấp cứu nọ, giữa trận chiến ác liệt, khi các thương binh được đưa về dồn dập, ứ đọng, không giải tỏa kịp, nếu bên mỗi cáng bệnh binh có một gia đình thì điều gì xảy ra nhỉ? Lúc ấy, có lẽ trốn sang bên địch còn đỡ hơn!”
Tôi không cần phép lạ; các phép lạ trong Thánh Kinh đã đủ. Trái lại, tôi cần bạn làm tròn nghĩa vụ, tôi cần bạn đáp trả ơn thánh.
Thất vọng. – Bạn quay về, mặt cúi gầm. Người đời vừa giáng cho bạn một bài học! – Họ tưởng bạn không cần họ, thế là họ đưa ra nhiều lời đề nghị; thậm chí họ còn giúp đỡ bạn bằng tiền bạc, mặc dù chỉ một vài đồng, nhưng việc đó cũng đủ biến tình bạn của họ thành hững hờ.
Hãy tin cậy vào một mình Chúa và vào những ai liên kết với bạn qua Người.
Ôi, giá mà bạn quyết tâm phục vụ Chúa “cách nghiêm túc”, cũng với một lòng hăng hái như khi bạn phục vụ cho tham vọng, cho lòng tự cao và dục vọng của mình!...
Nếu bạn cảm thấy có tài lãnh đạo, hãy ước được làm người rốt hết trong anh em, và là người dẫn đầu đối với người ngoài.
Xem nào: Sao bạn lại cảm thấy bị xúc phạm khi người này hay người kia tin tưởng vào những người họ quen biết từ lâu, hay vì họ thân thiết hơn với những người đó, do tình cảm, nghề nghiệp, tính tình?
Dù vậy, đối với người thân của bạn, hãy tránh có những biểu lộ cảm tình đặc biệt.
Nói thẳng ra, món ăn tinh tế và ngon nhất, nếu heo ăn vào, giỏi lắm cũng chỉ trở thành thịt heo!
Chúng ta hãy là Thiên Thần để thăng hoa các tư tưởng ta lãnh hội. – Chúng ta cũng hãy là người, ít ra để biến lương thực ta ăn thành cơ bắp cường tráng và đẹp đẽ, hay thành bộ óc mạnh mẽ... có khả năng hiểu biết và thờ phượng Thiên Chúa.!
Bạn buồn chán ư? – Đó là vì giác quan bạn thì thức còn linh hồn thì ngủ.
Lòng mến của Đức Giêsu Kitô sẽ nhiều lần dẫn bạn đến các nhượng bộ... rất cao thượng. – Lòng mến của Đức Giêsu Kitô cũng sẽ dẫn bạn đến chỗ không khoan nhượng, nhiều lần... và rất cao thượng.
Nếu bạn không dữ mà bề ngoài lại có vẻ như thế, thì bạn quả là người khờ dại. – Sự khờ dại đó gây gương mù và còn tệ hơn là sự hung dữ.
Khi thấy những người có nghề nghiệp đáng ngờ lại cứ dành dẫn đầu trong các việc đạo đức bên ngoài, chắc hẳn bạn muốn bảo nhỏ họ rằng: Cho tôi xin, vui lòng bớt đạo đức chút đi!
Nếu bạn giữ một chức vụ, bạn có các quyền hạn do việc thi hành trách vụ và cũng có các bổn phận.
Bạn sẽ lạc đường tông đồ nếu bạn dùng cơ hội hay với lý do làm việc tông đồ mà bê trễ những bổn phận đã lãnh nhận. Khi ấy, bạn sẽ đánh mất uy tín nghề nghiệp, vốn chính là “cái lưỡi câu bạn dùng để câu người đời”.
Tôi thích khẩu hiệu tông đồ của bạn: “Làm việc không ngừng”.
Tại sao bạn lại cứ hối hả? – Đừng bảo đó là hoạt động; đó chỉ là vội vã.
Phóng đãng: Bạn để cho các giác quan và các cơ năng ngụp lặn trong bất cứ vũng lầy nào. Rồi bạn bị chao đảo, phân tâm, ý chí lu mờ và dục tình trỗi dậy.
Hãy nghiêm túc ràng buộc mình lại theo một kế hoạch giúp bạn sống đời Kitô hữu, nếu không bạn sẽ không làm được gì hữu ích.
Bạn từng bảo tôi: “Môi trường ảnh hưởng biết bao!” – Và tôi đã trả lời: Hẳn rồi. Vì thế việc đào luyện của bạn phải làm sao để bạn có thể tạo được môi trường cho mình cách tự nhiên, hầu bạn có thể ghi được "dấu ấn" của mình trong xã hội bạn đang sống.
Lúc ấy, khi bạn đã đạt được tinh thần đó, tôi chắc bạn sẽ nói với tôi trong sự sửng sốt như các môn đệ trước các phép lạ đầu tiên các ông làm được nhân danh Chúa: “Chúng ta có ảnh hưởng trên môi trường biết bao!”
Nhưng làm thế nào để đạt được sự “đào luyện” và duy trì được “tinh thần” đó? – Bằng cách làm tròn các việc đạo đức cụ thể mà vị Linh hướng đã giao, giải thích và dạy bạn yêu mến: hãy làm tròn và bạn sẽ nên một tông đồ.
Đừng bi quan. – Bạn không biết rằng mọi việc xảy ra, hay có thể xảy ra, đều có ích sao?
Lạc quan là hệ quả tất yếu của đức tin.
Tự nhiên. – Ước gì đời sống của người Kitô hữu, nam cũng như nữ – là muối và ánh sáng – tuôn chảy cách tự nhiên, không quá trớn, không ngớ ngẩn, nhưng hãy luôn có tinh thần đơn sơ.
Bạn hỏi tôi: “Khi cuộc đời con va chạm với môi trường sống ngoại giáo hay vô thần, tính tự nhiên của con có trở thành giả tạo không?”
Tôi xin thưa: Chắc chắn là có xung đột giữa cuộc sống của bạn và môi trường đó; nhưng khi niềm tin của bạn được củng cố bằng việc làm, sự tương phản đó chính là vẻ tự nhiên mà tôi mong chờ ở bạn.
Đừng lo lắng khi người ta bảo rằng bạn mạnh mẽ. Chứ người ta muốn gì? Chẳng lẽ một khí cụ mỏng giòn, gẫy vỡ khi vừa cầm tới?
Trên quyển “Cuộc đời Chúa Giêsu” tặng bạn, tôi có ghi lời này: “Ước gì bạn tìm kiếm Đức Kitô, gặp gỡ Đức Kitô, và yêu mến Đức Kitô”.
Đó là ba giai đoạn rất khác biệt. Bạn đã thử sống ít ra là giai đoạn đầu chưa?
Nếu bạn là thủ lãnh và người ta thấy bạn do dự, thì không lạ gì sự phục tùng của họ sẽ bị dao động.
Hoang mang tư tưởng. – Tôi được biết là óc phán đoán ngay thẳng của bạn bị dao động. Và để bạn hiểu tôi, tôi đã phải viết cho bạn: Ma quỷ có một bộ mặt xấu xa, nhưng nó rất xảo trá, nó không lộ diện để người ta thấy sừng của nó. Nó không tấn công trực diện.
Vì thế nó thường hay trá hình dưới vẻ quý phái, thậm chí dưới vẻ thiêng liêng!
Chúa nói: “Thầy ban cho anh em một điều răn mới: Anh em hãy yêu thương nhau. Nhờ dấu này, mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy.”
Thánh Phaolô bảo: “Anh em hãy mang gánh nặng cho nhau, như vậy là anh em chu toàn luật Đức Kitô.”
Còn tôi, tôi không thêm gì cả.
Con ơi, đừng quên là đối với con, trong thế giới này, chỉ có một cái xấu đáng sợ và phải tránh xa nhờ ơn Chúa giúp: đó là tội lỗi.
Văn bản được in từ https://escriva.org/vi/camino/dao-luyen/ (21-06-2026)